woensdag, oktober 25, 2006

Stilleven met Alzheimer

Ik werd even stil toen ik vandaag in de krant las over een merkwaardige tentoonstelling die momenteel in de Academy of Medicine in Manhattan loopt. Ene professor Patricia Utermoheln presenteert er een reeks zelfportretten van haar echtgenoot William. Die begon hij te schilderen in 1966 toen hij te horen kreeg dat hij de ziekte van Alzheimer had. De reeks portretten laten zien hoe een mens langzaam aftakelt. Hoe zieker hij werd, hoe minder perspectief er in zijn werk zat. Zijn laatste poging tot zelfportret dateert van 2000. Nu verblijft hij in een tehuis voor dementerenden in Londen.


Dit nieuwsbericht én vooral de reeks foto's deed mij meteen denken aan een eigen tekst, méér dan een jaar geleden geplaatst op deze blog. Later ook gepubliceerd in een paar tijdschriften.

Voor wie het nog niet zou gelezen hebben, hier het verhaal van een ex-brandweerman, nu vertoevend op kamer 307 van een rust-en verzorgingstehuis.

Hij is vandaag 72 jaar geworden.
In zijn kamer hangen de muren vol met kaders.
Beelden van branden.
Foto's van brandweerwagens
Foto's van een stoere bink,
trots als een pauw wanneer Koning Boudewijn hem een medaille opspelt.

Hij zit in zijn stoel.
Starend in de verte.
Zijn armen zijn armpjes geworden.
Zijn beentjes kunnen niets meer dragen.
Onafgebroken gaat zijn hoofd van links naar rechts.

Zijn vrouw komt al 12 jaar lang
elke dag hem een kus op het voorhoofd geven.
Ze vertelt van vroeger
en nooit van morgen.

Elke avond brengt ze lepel per lepel het eten naar zijn mond.
Na elke hap veegt ze voorzichtig zijn mond af.

Hij staart in de verte,
hij ziet sinaasappelen aan het plafond.
hij ruikt het verse stro waarop hij elke avond slaapt,
hij hoort de bazige stem van zijn moeder
en voelt de hitte van de uitslaande brand.

Hij wil vluchten en alle deuren sluiten.
Hij wil roepen.
Zijn ogen gaan angstig van links naar rechts..
Zijn vrouw neemt zijn handen in haar handen.
Ze wrijft heel zachtjes en fluistert dan: "Niet bang zijn".

17 Reacties

At woensdag, oktober 25, 2006, Blogger pierre du coin said...

Al jarenlang spreekt men over een mogelijke doorbraak in het onderzoek naar dementie. Hopelijk komt die er gauw zodat deze ziekte eindelijk via medicatie kan aangepakt worden...

 
At woensdag, oktober 25, 2006, Anonymous Nick said...

Ik vind het heel pijnlijk om iemand vol levensvreugde gewoon te zien dementeren. Die aftakeling verloopt traag en dat maakt het des te tragischer.

 
At woensdag, oktober 25, 2006, Anonymous arjen van meijgaard said...

Mooie tekst. Doet me denken aan Hersenschimmen van Bernlef. Ik vraag me altijd af wanneer het keerpunt komt en men niet meer beseft dat men aan alzheimer leidt.

 
At donderdag, oktober 26, 2006, Blogger Sir Robin said...

Erg mooi. Mijn grootvader is overleden toen hij dement was en ook de grootmoeder van mijn vriendin takelt de laatste tijd nogal sterk af.

Het blijft een bizarre ziekte.

 
At donderdag, oktober 26, 2006, Anonymous Heidi said...

Heel mooi en bezielend geschreven!
Een harde realiteit helaas voor vele ouderen.

 
At donderdag, oktober 26, 2006, Anonymous Heidi said...

(ik heb je link geplaatst...)

 
At donderdag, oktober 26, 2006, Blogger Filia Solis said...

Het ergste is volgens mij het aftakelen. Je beseft dat je aan het vergeten bant en iedereen wordt kwaad op je. Eens je dat keerpunt voorbij bent, ben je in feite (mss wat cru) niet veel meer dan een plant.

 
At vrijdag, oktober 27, 2006, Anonymous Smiling Cobra said...

Ik vind dit een aangrijpende tekst in al zijn soberheid.
Mijn vader zakte in een tijdspanne van 6 maanden weg in totale dementie en ik ben doodsbang dat het ook mijn lot zal zijn.

 
At vrijdag, oktober 27, 2006, Blogger gypsy_eyes said...

mijn opa is dementerend... jouw tekst heeft me op een heel mooie manier beroerd. bedankt daarvoor.

 
At vrijdag, oktober 27, 2006, Anonymous jan said...

Mooi

 
At vrijdag, oktober 27, 2006, Blogger Cherry Blossom Girl said...

@ Arjen: Bernlef, inderdaad. Rakend boek hé?!

Mooie tekst!

 
At zaterdag, oktober 28, 2006, Blogger Julia said...

Mooi Bart, mijn moeder begint ook snel te vergeten op het moment. Is heel moeilijk voor haar en ons!

 
At zaterdag, oktober 28, 2006, Blogger Alice van der Plas said...

Wat een mooie tekst!

 
At zondag, oktober 29, 2006, Anonymous Erwin Troost said...

Chapeau!

 
At dinsdag, oktober 31, 2006, Anonymous Door said...

Lees dit nu pas.

bijzonder mooi, ik link je hiermee.

Groet !

 
At woensdag, november 01, 2006, Anonymous Gate said...

Heel mooi .. heel treffend .. complimenten!

 
At woensdag, november 01, 2006, Blogger Jave said...

Daar wordt je nederig van...bedankt voor de link!

 

Een reactie plaatsen

<< Home